درهای قدیمی شهر اوز

این مجموعه عکس هایی از بازمانده درهای قدیمی وتخته ای در شهر اوز است که ارام وبی صدا از چهارچوب ها خارج میشوند وجای خودرا به درهای اهنی در رنگ ومدلهای مختلف میدهند  درهای قدیمی از این لحاظ دارای اهمیت هستند که قسمتی از تاریخ سپری شده مردمان شهرمان طی قرن ها بوده اند  یادگاری که هرچند از انها چند ده تایی باقی مانده اند اما بمرور زمان به کنار گذاشته خواهند شد توصیه من به مسئولین وکسانی که هنوز درهای خانه هایشان قدیمی وچوبی است این است که اگر جایی ومکانی برای نگهداری انها دارید انها را حفظ کنید نه از این نظر که خیلی قیمتی هستند بلکه از این نظر که بازمانده ای از تاریخ زندگی وشکل ونمای خانه های قدیم را نگهداری میکنید واین برای ما بازماندگان ونسلهایی که نیامده اند مهم خواهد بود سایت ستاره های اوز به همراه عکاسی پرسپولیس وعزیز ارجمند اقای رحیمی اندک تلاششان همین است که می بینید .باشد که کاری کرده باشیم در خور علاقه ودلمان وبرای زادگاهمان ومارا همین بس

اکثر درهای ساخته شده در اوز بوسیله چوب بوده است وتوسط استادان بنام اوزی ساخته شده است

استادان درساز اوزی

استاد محمد یوسف فقیهی واستاد محمد شریف فقیهی واستاد حاجی محمد فقیهی معروف به استاد حاجی محمد نجار  استاد حاجی محمد رسول فقیهی که جملگی از طایفه فقیهی ها وشیوخ اوز بودند  از دیگر استادان که در کار چوب وتخته ودر بودند میتوان از استاد محمد رفعت معروف به مدال نام برد ونیز از الله داد   شاید دیگرانی هم بوده باشند که من اسمی از انها نبرده باشم که خواهشمند هستم اگر اسمی از قلم افتاده حتما یاداوری کنید

از نظر ساخت درها ونوع چوبی که استفاده میشده برای قسمتهای بزرگ واصلی از چوب های بنه وگردو استفاده میشد که بیشتر از سردسیر به اوز می اوردند اما در کنار ان از چوب های درخت کنار وگز که در منطقه بفور یافت میشده است استفاده میکردند

اجزای اصلی درهای اوزی مانند بسیاری نقاط دیگر کشور بوده است درهای بزرگ وورودی منزل دو لنگه بوده ونزدیک به دومتروتا دومتر وبیست تا سی  ارتفاع داشته ودر حدود یک وهفتاد تا دومتر هم عرض داشته است اما این قطعیت برای درهمه خانه ها نبوده است همچنان که نوع در ونوع چوبی که مورد استفاده قرار میگرفته هم بنا به توان مالی وسلیقه فرق داشته است امری که هنوز هم میتوان از روی درهای خانه های قدیمی تشخیص داد .از دیگر اجزای مهم درها چفت وبست داخلی وبیرونی درهاست که چفت وبست از داخل منزل را خرک وخرک لنگر انجام میداد ودر قسمت بیرونی منزل چفت وبست ها اهنی بود وشامل یک چفت کشویی در قسمت وسط در بود که دو قسمت در را به هم متصل ومحکم میکرد ویک قفل هم برزلفین ان میزدند تا از ورود افراد اجانب وغیر خودی ودزد در زمانی که منزل نیستند جلوگیری کنند   ضمنا خیلی از خانه ها دارای یک چفت در بالای درداشت که در قسمت لنگه سمت راست در درست شده بود وبه قسمت چهارچوب بالای در چفت میشد

 اکثر درهای درست وحسابی دو دستگیره یا بهتر بگویم دو کوبه برای در زدن داشت که یکی کلفت ومثل یک تکه اهن مربع مستعطیل یا شکل پنجه گرگی بود که معمولا مردها انرا به صدا در می اوردند ودیگر بصورت حلقه ونازکتر بود وبرای در زدن خانم ها بود این دو را برای این منظور درست کرده بودند تا کسی که از داخل خانه صدای در میشنود بفهمد انکس که در میزند مرد است یا زن واگر مرد بود معمولا پسران ومردها میزفتند در را باز میکردند واگر صدا از حلقه نازکترمی امد معمولا زنها میرفتند ودر را باز میکردند وکلا نوعی شناسه برای صدای حلقه های در بود .اما درهایی هم بودند که یا کوبه نداشتند یا اگر هم داشتند فقط یکدانه بود  نکته دیگری که در باره کوبه وحلقه های در در شهر اوز باید اضافه کنم اینکه قبلا که اهن کمتر بود بیشتر حلقه ها از جنس برنج بود واز اصفهان وشیراز وهند می اوردند تا اینکه بعدها کوره های اهنگری بیشتر رواج یافت وچلنگرها که معمولا سالی یکبار به اوز می امدند این وسایل هم درست میکردند  ورونق حلقه های اهنی بیشتر شد

وبا شعری که اهل ذوقی ویکی از همشهریان از مولانا برایم گفت توجه شمارا به دیدن عکس ها جلب میکنم

چونست به درد دیگران درمانی    چون نوبت درد ما رسد درمانی

من صبر کنم تا زهمه وامانی       ائی برما چو حلقه بر در مانی

برای دیدن بقیه عکس ها در صفحه دو اینجا را کلیک کنید

استفاده از این عکس ها ومطالب با ذکر منبع مجاز می باشد